Mindfulness en T-shaped juristen

T-SHAPED STUDENTEN

Juridische studenten zullen in de toekomst niet slechts een expert worden op het juridische gebied: ze moeten allround worden om goed en flexibel te kunnen meedraaien in het werkveld (ook wel met een buzzword genoemd, de ‘T-shaped student’). Op de HvA, waar ik aan verbonden ben als parttime docent, gaan (mediation) aspecten als teamwork, gespreksvoering, sociale vaardigheden een grotere rol spelen.  

MINDFULNESS

Mindfulness is niet een onderwerp dat je direct zou verwachten bij juristen. Maar ‘mindful’ betekent in dit kader meer aandacht voor wat er om je heen gebeurt en de moed hebben je daarnaar te gedragen. En dat wordt verwacht van (toekomstige) juristen die in de wereld staan, als rechter, advocaat, bedrijfsjurist of als mediator.

Zie bijvoorbeeld een overzicht van mindfulness workshops/lezingen op de topuniversiteit BerkeleyLaw en de Universiteit van Amsterdam.

MINDFULNESS IN HET RECHT

Volgens UVA docent Maike Steen (tijdens een lezing op de Academische Club) gaat het erom hoe je (straf)recht op een duurzame, waarachtige en menselijke manier kan toepassen. Mindfulness is daarbij de kapstok. “Het gaat om het creëren van meer aandacht en bewustzijn voor ons eigen handelen en dat van anderen, zodat we zicht houden op waar het eigenlijk over gaat in (juridische) conflicten en wat er van ons wordt gevraagd”. Duidelijk is dat er moed voor nodig is om in een conservatieve juridische setting te praten over het verbinden met mensen. In een UVA project met de Rietveld Academie werden o.a. alternatieve rechtzalen ontworpen, met alternatieve (gekleurde) toga’s, driehoeken die aan basketvelden doen denken, plekken waar je als gedaagde zelf kan beslissen hoe ver je van de aanklager en rechter zit (vgl. systemisch werken). Het gaat er immers vaak simpelweg om vergelding en niet om de verdachte een prettig gevoel te geven. Waar gaat het dan wel om? Een meer menselijke aanpak. Minder afstand tot de rechterlijke macht en meer duurzame oplossingen.

Transacties

Hoe zit dat in het contractenrecht en transacties? Ik zie het als volgt. Als je mindful bent, heb je aandacht voor wat je voelt, de signalen die je lichaam geven. Is het stress, verlichting? Spanning? Als je met je eigen gevoel en intuïtie in contact bent, ben je eerder in contact met je omgeving. Je voelt wat je gesprekspartner voelt: is dat tegenzin? Is hij of zij klaar voor de volgende stap? Pas als dat het geval is, heeft het zin om vervolgstappen in een onderhandeling te zetten. Nu al spreken over de aansprakelijkheden? Of nu volstaan met de ‘lichtere onderwerpen’? Vaak genoeg maakte ik in onderhandelingen mee dat tegenspelers doelgericht “lijstjes afwerken”, maar de menselijke kant negeren. Met als gevolg irritatie en tegenwerking. Het helpt om mindful te zijn: te voelen waar de tegenpartij staat in het proces en daar rekening mee te houden.

Robert de Wilde is coach & mediator (voormalig advocaat in Nederland en de Nederlandse Antillen). Voor meer informatie over coaching: stuur een mail via Contact.

Robert de Wilde